وی‌پی‌ان رایگان لزوماً بدون هزینه نیست. چیزی که می‌پردازید شاید پول نباشد، بلکه حجم محدود، سرعت کمتر، تبلیغات یا مصالحه در سیاست حریم خصوصی باشد.
این یعنی همه‌ی آن‌ها بد نیستند، اما بهتر است پیش از نصب، مزایا و معایبش را بدانید. بقیه‌ی این راهنما همین را توضیح می‌دهد.
چرا مردم دنبال وی‌پی‌ان رایگان می‌گردند؟
این کاملاً قابل‌درک است. معمولاً یکی از این دلیل‌ها پشتش است:
صرفه‌جویی در هزینه
همه نمی‌خواهند یا نمی‌توانند پیش از اینکه بدانند سرویس به کارشان می‌آید یا نه، پول بدهند.
نیاز یک‌باره
گاهی فقط برای یک سفر، یک ویدیو یا یک سایت لازم است، نه استفاده‌ی بلندمدت.
هنوز مطمئن نیستید به چه کسی اعتماد کنید
با این‌همه اپ وی‌پی‌ان و ادعاهای بزرگ، «رایگان» کم‌ریسک‌ترین راه برای شروع به نظر می‌رسد.
هیچ‌کدام از این دلیل‌ها اشتباه نیست. هدف این نیست که شما را از «رایگان» منصرف کنیم؛ می‌خواهیم با آگاهی بدانید دقیقاً چه چیزی را می‌پذیرید.
وی‌پی‌ان رایگان خرجش را چطور درمی‌آورد؟
اداره‌ی یک سرویس وی‌پی‌ان هزینه‌ی سرور، پهنای باند و نگهداری دارد. اگر کاربر پولی نمی‌دهد، سرویس باید هزینه‌های خود را از راه‌های دیگر تأمین کند. شناخت این منابع درآمد کمک می‌کند بسنجید یک وی‌پی‌ان رایگان چقدر قابل اعتماد است.
تبلیغات
تبلیغ داخل اپ، و گاهی شبکه‌های تبلیغاتی که به فعالیت شما بیشتر از حد انتظار دسترسی دارند.
آیا وی‌پی‌ان رایگان داده‌های شما را جمع‌آوری یا به اشتراک می‌گذارد؟
در بعضی اپ‌های وی‌پی‌ان رایگان ابزارهای ردیابی شخص ثالث پیدا شده و شیوه‌ی جمع‌آوری و استفاده از داده‌ها هم ممکن است نگرانی‌های حریم خصوصی ایجاد کند. پژوهشگران مؤسسه‌هایی مثل CSIRO استرالیا و دانشگاه کالیفرنیا، برکلی چند اپ رایگان اندروید را بررسی کرده‌اند و در آن‌ها ریسک‌های حریم خصوصی و امنیتی دیده‌اند. با این حال، این به معنی آن نیست که همه‌ی وی‌پی‌ان‌های رایگان مشکل مشابه دارند.
قیف تبدیل به پلن پولی
یک نسخه‌ی رایگان محدود (سرعت، حجم یا سرورها) که شما را با پلن پولی آشنا می‌کند تا بعداً ارتقا بدهید.
پیش از نصب هر وی‌پی‌ان رایگان، اسمش را کنار نام یک سایت امنیتی یا مؤسسه‌ی پژوهشی جستجو کنید. اگر هیچ‌کس بررسی‌اش نکرده، این هم خودش یک اطلاعات است.
آیا همه‌ی وی‌پی‌ان‌های رایگان بد هستند؟
نه لزوماً، و منصفانه باید این را هم گفت:
بعضی ارائه‌دهنده‌های معتبر پلن رایگان واقعی دارند
تعداد کمی از شرکت‌های وی‌پی‌ان پولیِ شناخته‌شده یک پلن رایگان محدود دارند که هزینه‌اش را مشتریان پولی می‌پردازند، نه تبلیغ یا فروش داده.
محدودیت‌های عادی نشانه‌ی خطر نیستند
سقف حجم، سرعت کمتر یا سرورهای کمتر در نسخه‌ی رایگان یک مبادله‌ی منطقی و شفاف است و به‌تنهایی هشدار نیست.
مشکل اصلی، مدل درآمد پنهان است
از سرویس‌هایی احتیاط کنید که هرگز نمی‌گویند از کجا پول درمی‌آورند: نه تبلیغ قابل‌دیدن، نه پلن پولی، نه کسب‌وکار روشن.
برعکسش هم درست است: پولی بودن به‌خودی‌خود تضمین حریم خصوصی خوب نیست. نشانه‌ی واقعی، شفافیت است؛ درباره‌ی مدل کسب‌وکار، زیرساخت و سیاست داده، نه فقط قیمت.
وی‌پی‌ان رایگان در برابر پولی، در یک نگاه
یک مقایسه‌ی کلی؛ سرویس‌ها با هم فرق دارند، اما الگوی معمول این است.
سرعت
حجم مصرف
پروتکل‌ها
تبلیغات
رویه‌های حریم خصوصی
شفافیت
پشتیبانی
چرا بعضی وی‌پی‌ان‌های پولی از رایگان‌ها سریع‌ترند؟
سرعت وی‌پی‌ان به بار سرور، کیفیت شبکه، فاصله و پهنای باند سرویس‌دهنده بستگی دارد. بعضی پلن‌های رایگان محدودیت سرعت دارند یا به‌خاطر کاربران زیاد شلوغ می‌شوند. پلن‌های پولی گاهی اتصال پایدارتری می‌دهند، اما سرعت واقعی به سرویس‌دهنده و شرایط شما بستگی دارد.
کی وی‌پی‌ان رایگان انتخاب منطقی است؟
• برای یک کار کوتاه و یک‌باره نیاز دارید، نه استفاده‌ی مداوم.
• نیازتان سبک است: گشت‌وگذار معمولی، نه ویدیو یا دانلود حجیم.
• ارائه‌دهنده شفاف و معتبر است، نه یک اپ ناشناس بدون سابقه.
کی بهتر است سرویس پولی بگیرید؟
• هر روز از وی‌پی‌ان استفاده می‌کنید، نه گاه‌به‌گاه.
• حریم خصوصی برایتان اولویت واقعی است، نه یک امتیاز اضافه.
• سرعت و پایداری اتصال برای کارتان مهم است.
چه کسانی بهتر است از وی‌پی‌ان رایگان دوری کنند؟
چند موقعیت که در آن‌ها بهای «رایگان» از صرفه‌جویی مهم‌تر است.
- ×دورکار هستید و داده‌های حساس کاری را از همین اتصال رد می‌کنید.
- ×مرتب از وای‌فای عمومی کافه، فرودگاه یا هتل استفاده می‌کنید.
- ×زیاد استریم می‌کنید و به سرعت ثابت نیاز دارید.
- ×حریم خصوصی برایتان یک اولویت واقعی است، نه یک امتیاز اضافه.
- ×به اتصال پایدار و همیشه‌روشن نیاز دارید، نه اتصال گاه‌به‌گاه.
باورهای غلط رایج درباره‌ی وی‌پی‌ان
چند تصور اشتباه که بهتر است روشن شود.
وی‌پی‌ان رایگان دقیقاً همان حفاظت وی‌پی‌ان پولی را می‌دهد.
واقعیتسرور، پهنای باند و پشتیبانی هر ماه هزینه دارد. اگر سرویس پولی نمی‌گیرد، این هزینه معمولاً از راه دیگری تأمین می‌شود، همان‌طور که بالاتر گفتیم.
همه‌ی وی‌پی‌ان‌های رایگان ناامن‌اند.
واقعیتدر همه‌ی موارد درست نیست. تعدادی ارائه‌دهنده‌ی شناخته‌شده یک پلن رایگان واقعاً محدود دارند که مشتریان پولی هزینه‌اش را می‌دهند، نه تبلیغ یا فروش داده.
وی‌پی‌ان شما را کاملاً ناشناس می‌کند.
واقعیتویپیان معمولاً مانع می‌شود اینترنت‌دهنده‌ی شما محتوای ترافیک رمزگذاری‌شده‌ی وی‌پی‌ان را ببیند و IP شما را از سایت‌هایی که باز می‌کنید پنهان می‌کند؛ اما همه‌ی راه‌های ردیابی، مثل ورود به حساب‌ها یا اثر انگشت مرورگر (browser fingerprinting)، را از بین نمی‌برد.
چطور هر وی‌پی‌ان را ارزیابی کنیم؟
رایگان یا پولی، پیش از سپردن ترافیکتان به یک سرویس به این پنج سؤال جواب بدهید.
- ؟آیا سیاست حریم خصوصی روشن و مشخصی منتشر کرده، نه فقط متن حقوقی کلی؟
- ؟آیا آشکارا توضیح می‌دهد از کجا پول درمی‌آورد؟
- ؟آیا از فناوری‌های اتصال مدرن و بررسی‌شده مثل وایرگارد (WireGuard) یا پیکربندی‌های مبتنی بر وی‌تو‌ری (V2Ray) پشتیبانی می‌کند، نه چیزی که اعلام نشده؟
- ؟آیا بررسی امنیتی مستقل شده، یا همه‌ی ادعاها فقط از طرف خودش است؟
- ؟آیا محدودیت حجم، محدودیت سرعت و فهرست سرورها واضح نوشته شده، یا مبهم و سخت‌یاب است؟
سؤال‌های پرتکرار
آیا استفاده از وی‌پی‌ان رایگان امن است؟
بعضی بله، بسیاری نه. سرور هزینه دارد و وی‌پی‌ان رایگان باید به‌نوعی آن را جبران کند، اغلب با تبلیغ یا جمع‌آوری داده. بررسی‌های امنیتی مستقل در بعضی اپ‌های رایگان کتابخانه‌ی ردیابی و نگرانی‌های دیگر پیدا کرده‌اند؛ پس پیش از نصب هر چیز رایگان، سیاست حریم خصوصی را بخوانید.
آیا اصلاً وی‌پی‌ان رایگانِ امن وجود دارد؟
تعداد کمی از سرویس‌های پولی یک پلن رایگان محدود دارند که مشتریان پولی هزینه‌اش را می‌دهند؛ این‌ها معمولاً از اپ‌های کاملاً رایگان و تبلیغاتی قابل‌اعتمادترند. با این حال انتظار محدودیت واقعی در سرعت یا حجم داشته باشید. از اپ‌های کاملاً رایگانی که مدل پولی ندارند بیشتر احتیاط کنید، چون چیزی باید هزینه‌ی سرورها را بدهد.
چرا بعضی شرکت‌های وی‌پی‌ان پلن رایگان می‌دهند؟
معمولاً یکی از دو دلیل: یا یک نمونه‌ی محدود است تا کاربر با سرویس پولی آشنا شود، یا نسخه‌ی رایگان با تبلیغات و همکاری‌های داده‌ای تأمین می‌شود. دانستن اینکه سرویس کدام مدل را دارد، فهم مبادله‌ها را آسان‌تر می‌کند.
سرعت وی‌پی‌ان رایگان با پولی چه فرقی دارد؟
نسخه‌های رایگان اغلب عمداً محدود می‌شوند یا کاربران بیشتری روی هر سرور دارند. پلن‌های پولی معمولاً سرعت را در اولویت می‌گذارند چون بخشی از چیزی است که برایش پول می‌دهید.